چگونگی تشخیص بیماری نیوکاسل

  برای ارزیابی تخصصی می‌توانید به بیمارستان دامپزشکی شبانه‌روزی دکتر تقی‌پور مراجعه کنید.

بیماری نیوکاسل را می‌توان بر اساس علائمی که از خود نشان می‌دهد تشخیص داد. نیوکاسل عموماً پرندگان را تحت تأثیر قرار می‌دهد و یکی از شایع‌ترین بیماری‌ها در مرغ‌داری‌هاست. تشخیص بیماری نیوکاسل به‌دست دامپزشک صورت می‌گیرد، اما شما هم می‌توانید با آگاهی از علائم این بیماری آن را تشخیص دهید.

 

شایع‌ترین علائم نیوکاسل عطسه‌کردن، ترشحات بینی و لرزش عضلانی است. این علائم نشان از وجود ویروس در بدن پرنده دارد. ریشه‌ی بیماری نیوکاسل در ویروس پارامیکسو نهفته که علائمی مشابه با این بیماری دارد. بال‌های آویزان و فلجی کامل پرنده از دیگر علائم حاد بیماری نیوکاسل هستند.

 

البته نیوکاسل تنها به این شکل خودش را نمایان نمی‌کند. اختلالات تنفسی در سطح کلان در گله‌ی مرغ، یکی از مرسوم‌ترین علائم این بیماری‌ست. به‌طور خلاصه باید گفت که نیوکاسل به سراغ سیستم عصبی، گوارشی و عضلانی پرنده می‌رود. این نوع رفتار می‌تواند در نهایت پرنده را به‌حدی ضعیف کند که او را به کام مرگ بکشاند.

 

شما برای تشخیص بیماری نیوکاسل می‌توانید به رفتار و سلامتی کلی پرنده توجه داشته باشید. با اینکه این بیماری بیشتر در مرغ‌های صنعتی دیده می‌شود، اما به‌راحتی می‌تواند بین پرنده‌های خانگی نیز شایع شود. علائم نیوکاسل در هر نوع پرنده، بسته به میزان مقاومت سیستم ایمنی و شرایط نگهداری او، متفاوت خواهد بود.

 

در صورتی که مشاهده کردید پرنده دچار اختلالات عصبی، حرکتی و گوارشی شده است، احتمال دارد او به نیوکاسل دچار شده باشد. اسهال سبز و آبکی به همراه تورم بافت‌های اطراف چشم و گردن از دیگر علائم همیشگی این بیماری به شمار می‌رود. جالب است بدانید که امروزه روش‌های مختلفی برای مقابله با بیماری نیوکاسل وجود دارد. این بیماری در شهر نیوکاسل انگلیس شناسایی شد و بعدا در دهه 1320 خورشیدی در ایران تجربه شد. عدم دسترسی به واکسیناسیون صنعتی باعث مرگ‌ومیر طیف وسیعی از دام و طیور کشور شد و قحطی گسترده به بار آورد.

 

 

کنترل و درمان بیماری نیوکاسل

 

اگر قصد کنترل و درمان بیماری نیوکاسل را دارید، باید از چگونگی شیوع آن آگاه باشید.

 

اصلی‌ترین روشی که بیماری نیوکاسل می‌تواند شیوع پیدا کند، از طریق ترشحات آلوده است. مدفوع آلوده دیگر پرندگان، سوزن‌های استریلیزه‌نشده و آب و غذای آلوده، از اصلی‌ترین بسترهای شیوع این بیماری به شمار می‌روند. نیوکاسل می‌تواند یک گله‌ی سالم را به سرعت آلوده کرده و به کام مرگ بکشاند.

 

جالب است بدانید که بیماری نیوکاسل می‌تواند بر روی بدن دام‌داران بچسبد و از طریق لمس دام‌دار، به حیوانات سالم منتقل شود. از آن‌جایی که این بیماری در شرایط نگهداری ناامن ایجاد و منتقل می‌شود، اصلی‌ترین راه مقابله با آن ایجاد یک شرایط امن و سالم برای دام است. رعایت نکات زیر، می‌تواند شانس ظهور نیوکاسل را به صفر برساند:

 

• غذای طیور را از یک مرکز امن و معتبر خریداری کنید؛
• نسبت به استفاده از ابزار استریلیزه‌شده حساس باشید و هرگز از سوزن‌های آلوده برای واکسیناسیون طیور استفاده نکنید؛

• نسبت به تقسیم‌بندی طیورهایی که سلامتی‌شان تضمین‌شده نیست حساس باشید و آن‌ها را در نزدیکی طیور سالم قرار ندهی
• آفات را در گله به طور دقیق کنترل کنید و در صورت بروز علائم نیوکاسل در یک مورد مشخص، آن را در یک مکان قرنطینه نگه دارید؛
• مطمئن شوید که دام و طیور به هیچ عنوان نزدیک مناطق دفع پسماند نشده و با مدفوع پرندگان در تماس نیستند؛
• در صورتی که تعدادی از طیور به نیوکاسل مبتلا شدند، آن را به طور کامل در مرغ‌داری خارج کرده و مکان را ضدعفونی کنید؛
• تخریب انسانی موارد آلوده، یکی از کارسازترین و سریع‌ترین راه‌ها برای متوقف‌کردن گستردگی ویروس در میان دیگر موارد است.
•  

رعایت‌کردن موارد بالا می‌تواند نقش بسیاری در حفظ سلامت کلی دام و طیور، و کاهش شانس ابتلا به نیوکاسل داشته باشد. با این حال تا زمانی که یک برنامه واکسیناسیون تخصصی برای پرندگان در نظر نگیرید، آن‌ها در اولین برخورد با نیوکاسل، به آن مبتلا خواهند شد. در ادامه به واکسیناسیون نیوکاسل خواهیم پرداخت.

 

در صورتی که شما در منزل خود از پرندگان نگهداری می­کنید بهتر است جهت اطلاعات بیشتر مقاله بیماری ایدز در پرندگان یا PBFD را نیز در کنار این مقاله از بیمارستان دامپزشکی دکتر تقی پور مطالعه نمایید.

 

واکسیناسیون نیوکاسل

 

اصلی‌ترین راهکار دامپزشکان برای حفاظت پرندگان از بیماری نیوکاسل، تزریق واکسن‌هایی‌ست که شامل بیماری ضعیف‌شده هستند. نیوکاسل ضعیف‌شده می‌تواند سیستم ایمنی مرغ و دیگر پرندگان را مجبور کند که پادتن مخصوص برای مقابله با نیوکاسل بسازد. شیوه‌های زیر، اصلی‌ترین روش‌های واکسیناسیون نیوکاسل هستند:

 

واکسن‌های ضعیف‌شده زنده

 

این نوع از واکسن‌های در واقع نسخه‌های ضعیف‌شده‌ی نیوکاسل از نوع نتوژنیک یا مزوژنیک را در خود دارند. واکسن‌های ضعیف‌شده زنده را می‌توان به صورت آب آشامیدنی، اسپری و یا قطره چشم به مرغ تزریق کرد. با این حال نوع واکسن‌ها در مواجه با سیستم ایمنی‌های ضعیف، می‌تواند خطرساز باشد.

 

واکسن‌های غیرفعال

 

واکسن‌های غیرفعال بهترین انتخاب برای پرندگانی هستند که سیستم ایمنی‌شان توانایی تحمل واکسن‌های ضعیف‌شده را ندارد. این نوع واکسیناسیون باید با توجه به تجویز و معاینه دامپزشک تزریق شود.

 

واکسن‌های HVT یا واکسن‌های نوترکیب

 

این واکسن کمی دیرتر از دیگر واکسن‌هایی که تابه‌حال مرور کردیم تأثیر خود را می‌گذارد. با این حال ایمنی این واکسن‌ بیشتر از موارد بالاست و می‌تواند به عنوان یک سد قدرتمند در برابر بیماری نیوکاسل عمل کند.

 

اگر صاحب مرغ‌داری هستید و طیور را به صورت دسته‌جمعی نگه‌داری می‌کنید، باید واکسیناسیون نیوکاسل را برای همه‌ی آن‌ها انجام دهید. در عین حال که برنامه واکسیناسیون را پیگیری می‌کنید، شرایط سلامتی دام و طیور را به طور جدی پیگیری کنید. از خریداری‌کردن دام‌هایی با سلامت تضمین‌نشده و غذا و آب از مناطق غیرامن نیز خودداری کنید.

 

همچنین در صورتی که می‌خواهید خطر ابتلای طیور به بیماری نیوکاسل را کاهش دهید، به شما پیشنهاد می‌کنیم که ایمنی فرآیند رسیدگی به دام را نیز به طور نزدیک دنبال کنید. برای مثال، همیشه از اسپری یا مواد ضدعفونی‌کننده برای تمیزکردن لباس‌های کار استفاده کنید تا نیوکاسل بر روی لباس‌های شما نشیند.

 

 

بیماری نیوکاسل در کدام یک از حیوانات شکل می گیرد؟

 

مرغ‌ها، اردک‌ها، بوقلمون‌ها، پرندگان وحشی و پرندگان زینتی، از اصلی‌ترین اهداف بیماری نیوکاسل هستند. سیستم ایمنی این پرندگان در برابر ویروس پارمیکسو و نیوکاسل به حدی حساس است که می‌تواند خطر مرگ برایشان داشته باشد. مرغ‌ها به عنوان پرندگان صنعتی، بیشترین میزان شیوع به نیوکاسل را دارند.

 

اما چرا دیگر پرندگان میزان شیوع کمتری به نسبت مرغ‌ها تجربه می‌کنند؟ اصلی‌ترین پاسخ، احتمالاً این است که شرایط نگهداری آن‌ها متفاوت است. شرایط نگهداری در بسیاری از مرغ‌داری‌ها همچنان ناامن است و پارامترهای مربوط به حوزه سلامتی و بهداشت در آن رعایت نمی‌شود.

 

پرندگان زینتی و یا خانگی، ارتباط کمتری با دیگر پرندگان دارند و سرپرستان آن‌ها به دقت سلامت آن‌ها را رصد می‌کنند. از اصلی‌ترین علت‌های ابتلای مرغ‌ها به نیوکاسل، ارتباط آن‌ها با پسماند طیور است. چنین موضوعی کمتر در میان پرندگان خانگی مشاهده می‌شود و در نتیجه، میزان ابتلای کمتری را تجربه می‌کنند.

 

بوقلمون‌ها و اردک‌هایی که برای مصارف صنعتی و غذایی پرورش داده می‌شوند نیز در معرض خطر ابتلا به این بیماری هستند. در صورت عدم واکسیناسیون طیور، نیوکاسل می‌تواند نمونه‌های پرورشی را دچار مرگ کند. همچنین جالب است بدانید که نیوکاسل به انسان نیز سرایت می‌کند.

 

آیا Newcastle disease خطرناک است؟

یکی از سؤالاتی که به عنوان سرپرست حیوانات زینتی یا دام‌دار باید از خود بپرسید، این است که آیاNewcastle disease خطرناک است؟ پاسخ مثبت است. بیماری نیوکاسل به طور جدی سیستم گوارشی، عصبی و تنفسی نمونه‌های پرورشی را هدف قرار می‌دهد و در شرایط حاد نیز باعث مرگ حیوان می‌شود.

 

همان‌طور که بالاتر گفتیم نیوکاسل می‌تواند به انسان نیز منتقل شود. گاهاً دیده شده که در شرایط نامطلوب بهداشتی، بیماری نیوکاسل از طریق طیور بیمار به سرپرستان و یا کارگران مرغ‌داری نیز منتقل شده است. با این حال خبر خوب این است که نیوکاسل در بدن انسان، آنچنان کاری برای از پیش بردن ندارد.

 

در صورتی که دچار نیوکاسل شوید، علائمی نظیر سرماخوردگی را تجربه می‌کنید. در شرایط حادتر نیز ممکن است دچار چشم‌درد هم شوید، اما علائم نیوکاسل فقط در مقیاس جزئی باقی می‌ماند و نمی‌تواند آسیبی به شما بزند.

 

اگرچه این بیماری در بدن انسان کارساز نیست، اما برای پرندگان بسیار خطرناک است. از آن‌جایی که خطرات این بیماری را به طور کامل در پاراگراف‌های بالاتر مرور کردیم، می‌توانیم در پاسخ سؤال «آیا Newcastle disease خطرناک است؟» به طور قاطع جواب مثبت دهیم.

 

مدت زمان بیماری نیوکاسل چقدر است؟

مدت زمان بیماری نیوکاسل می‌تواند با توجه به پارامترهای مختلف، متفاوت باشد. پرندگان مختلف با سیستم ایمنی‌های متنوع، ممکن است بازه‌های زمانی مختلفی از نیوکاسل را تجربه کنند.

با توجه به تجربه دامپزشکان در حوزه طیور، می‌توان گفت که مدت زمان بیماری نیوکاسل در مرغ‌ها 2 تا 15 روز است. در انتهای این مدت‌زمان، یا مرغ دچار مرگ ناگهانی می‌شود، یا تا چند هفته‌ی دیگر علائم این بیماری را از خود بروز می‌دهد. پس از چند هفته، ممکن است حال حیوان به طور پیوسته بهتر شود و حتی نشانه‌های درمان را هم بروز دهد، اما باز هم دچار مرگ شود.

از آن‌جایی که بیماری نیوکاسل حیاتی‌ترین اندام‌های درونی حیوان را هدف قرار می‌دهد، در مدت‌زمانی کوتاه میزبان خود را دچار مرگ می‌کند. این بیماری دوره زمانی کوتاهی دارد که باعث می‌شود نتوان از واکسیناسیون فوری یا آنتی‌بیوتیک‌ها را برای مقابله با آن استفاده کرد.

یکی از روش‌هایی که می‌تواند در این بازه زمانی کوتاه شانس پیروزی بیماری بر حیوان را کاهش دهد، افزایش دمای محیط به میزان پنج درجه است. بیماری نیوکاسل در مقابل گرمای شدید حساسیت‌پذیر است و بالابردن میزان حرارت محیط نگهداری، می‌تواند سرعت پیشرفت آن را کاهش دهد.

در صورتی که یکی از نمونه‌های پرورشی این علائم را از خود بروز داد، بلافاصله آن را از طیور سالم جدا کرده و قرنطینه کنید. سپس برای معاینه پزشکی و رصد سلامتی او اقدام کنید. در صورتی که علائم بیشتر نیوکاسل را بروز داد، مکان‌هایی که در آن‌ها حضور داشته را ضدعفونی کنید.

 

بیماری نیوکاسل واکسن مخصوص دارد؟

 

واکسیناسیون نیوکاسل از طریق تزریق نمونه‌های ضعیف‌شده یا غیرفعال بیماری نیوکاسل به پرنده انجام می‌گیرد. واکسیناسیون حیوان می‌تواند باعث ایجاد پادتن در بدن او شده و او را به طور مادام‌العمر در برابر نیوکاسل ایمن کند. البته که یک‌بار واکسیناسیون کافی نیست و شما باید دوزهای یادآور را نیز به او تزریق کنید.

 

واکسیناسیون نیوکاسل یکی از اصلی‌ترین پارامترهای حفظ سلامت پرنده است. شما برای کسب مشاوره بیشتر درباره این واکسیناسیون، می‌توانید با کارشناسان بیمارستان دامپزشکی دکتر تقی پور به شماره 22384800 در تماس باشید.

 

انواع بیماری نیوکاسل

 

بیماری نیوکاسل انواع به‌خصوص خودش را دارد و به شکل‌های مختلفی بروز پیدا می‌کند:

 

نیوکاسل لنتوژنیک یا خفیف

 

نیوکاسل با تحت تأثیر قرار دادن سیستم عصبی و گوارشی مرغ، می‌تواند توانایی تخم‌گذاری او را کاهش دهد. در نوع لنتوژنیک یا خفیف، کاهش میزان تخم‌گذاری مرغ مشاهده می‌شود. با این حال لنتوژنیک در صورتی که رسیدگی نشود، می‌تواند تبدیل به مزوژنیک شود.

 

نیوکاسل مزوژنیک یا متوسط

 

خستگی و کاهش اشتها از اصلی‌ترین علائم نیوکاسل مزوژنیک به شمار می‌روند. در این نوع از نیوکاسل، اختلال در تخم‌گذاری به طور جدی‌تر مشاهده می‌شود و در صورت عدم‌رسیدگی، حیوان در معرض خطر مرگ قرار می‌گیرد.

 

نیوکاسل ولوژنیک یا شدید

 

آسیب در حوزه چشم و گردن و اختلالات عضلانی، خودش را در سطح شدید یا ولوژنیک نشان می‌دهد. در این سطح، واکسیناسیون و افزایش بهداشت محیط نیز کارساز نیست و حیوان دچار مرگ خواهد شد.

 

آگاهی از ویژگی‌های هرکدام از طیف‌های نیوکاسل می‌تواند به شما کمک کند تا بهترین تصمیم را برای درمان حیوان اخذ کنید. آنچنان که گفته شد، بیماری نیوکاسل در سطوح مختلف، علائم متفاوتی از خود نشان می‌دهد. با این حال این علائم آنچنان هم تقسیم‌پذیر نیست و می‌تواند در هر نمونه متفاوت باشد.

 

پراکندگی جغرافیایی بیماری نیوکاسل

 

اصلی‌ترین فرضیه این است که نیوکاسل در کشورهای توسعه‌یافته میزان شیوع کمتری را تجربه می‌کند. با این حال شرایط سنجش آمار در کشورهای توسعه‌یافته نیز پیشرفت بیشتری نسبت به دیگر کشورها را بررسی کرده‌اند. در نتیجه درحالی که در کشورهایی نظیر ایران و اروپای شرقی اطلاعات دقیقی از شیوع نیوکاسل وجود ندارد، آمریکا، چین و اروپای غربی آمار دقیقی در این حوزه از خود ارائه داده‌اند.

 

پراکندگی جغرافیایی بیماری نیوکاسل شامل شدت شیوع بیماری در کشورهای مختلف است. صنعتی‌ترین کشورهای دنیا نظیر آمریکا، چین و هندوستان، بیشترین میزان شیوع پرندگان به بیماری نیوکاسل را ثبت کرده‌اند. از آن‌جایی که در این کشورها مراکز بسیار زیادی در حوزه پرورش مرغ فعالیت می‌کنند، شیوع بیماری نیز محتمل‌تر است.

 

با این حال میزان شیوع نیوکاسل در ایالات متحده، به نسبت چین متفاوت است. در کشور چین می‌توان یک رقم متوسط را در سرتاسر کشور مشاهده کرد، درحالی که در آمریکا اختلاف ابتلا میان ایالات بسیار فاحش است. این موضوع احتمالاً به سیاست‌های بهداشتی و صنعتی هر ایالت برمی‌گردد. موضوعی که به‌خوبی اهمیت حفظ پارامترهای بهداشتی برای منع ابتلای دام و طیور به بیماری نیوکاسل را نشان می‌دهد.