معرفی کامل و جامع پریتونیت عفونی گربه سانان (FIP یا FIPV) :

پریتونیت عفونی گربه سانان توسط یک ویروس از خانواده ی کروناویروس ایجاد می شود که بسیار کشنده است. بیماری FIP در گربه های اهلی نسبت گربه های وحشی بسیار شایع تر است. اگرچه بسیاری از گربه ها به کروناویروس آلوده می شوند، اما تعداد محدودی از آن ها دچار FIP می شوند. تصور براین است که این بیماری به علت جهش در کروناویروس روده ای یا یک پاسخ ایمنی غیر طبیعی در گربه ها اتفاق می افتد. شدت این بیماری در بین سویه های مختلف آن، متفاوت است. این ویروس به مدت 6-4 هفته در محیط زنده می ماند، با این حال به راحتی توسط ضدعفونی کننده های معمولی از بین می رود. واکسن پیشگیری کننده از بیماری FIP وجود دارد، ولی به علت اثربخشی کم، به ندرت مورد استفاده قرار می گیرد. واکسیناسیون ممکن است در موقعیت های با ریسک بالا از جمله گربه های موجود در مکان های ویژه از جمله مکان های پرورشی، پناهگاه ها، یا گربه هایی که با بیرون از خانه در ارتباط هستند، انجام شود. این ویروس اغلب از طریق خوردن یا استنشاق وارد بدن گربه می شود. ویروس همراه مدفوع و بزاق از بدن دفع و از طریق تماس گربه ها با یکدیگر یا فومیت ها منتشر می شود. ویروس در اپیتلییوم روده شروع به تکثیر می کند و سپس از طریق گلبول های سفید به چندین دستگاه بدن منتقل می شود. اندام هایی که در این بیماری درگیر می شوند، عبارتند از کبد، طحال، کلیه ها، مغز و گره های لنفاوی. طی این بیماری، یک فرایند التهابی بسیار شدید در داخل عروق خونی اتفاق می افتد.

در خانه هایی که تعداد زیادی گربه نگهداری می شود و در مکان های با ریسک بالا، رعایت اصول بهداشتی و جدا کردن حیوانات بیمار گامی مهم در پیشگیری از این بیماری به شمار می رود.

علایم بالینی پریتونیت عفونی گربه سانان (FIP یا FIPV) :

  • گربه ها در تمامی سنین در خطر ابتلا به این بیماری قرار دارند، ولی بیشترین شیوع بیماری در گربه های کمتر از 2 سال دیده می شود. این بیماری در گربه های خالص و اصیل شایع تر است و در بین آن ها، برخی از نژاد ها نسبت به بقیه حساس تر هستند.
  • ممکن است فرم حاد بیماری بدون علایم بالینی باشد یا علایم خفیفی از بیماری بروز پیدا کند که عبارتند از تب، بیماری دستگاه تنفسی و اسهال. در تعداد محدودی از این گربه ها، هفته ها تا سال ها بعد از قرار گرفتن در معرض بیماری، فرم بالینی FIP اتفاق می افتد.
  • پاسخ ایمنی گربه ها در شدت بیماری و علایم بالینی نقش مهمی دارد. دو فرم از بیماریFIP وجود دارد : فرم مرطوب (همراه با تجمع مایعات) و فرم خشک (بدون تجمع مایعات). امکان دارد که گربه ها علایم بالینی هر دو فرم را بروز دهند.
  • فرم مرطوب سریع تر از فرم خشک ایجاد می شود. التهاب عروقی شدید باعث نشت پلاسما و پروتئین های پلاسما به حفره های بدن می شود، در نتیجه مایعات در محوطه ی شکم و حفره جنب تجمع می یابند. به علت بروز آسیت، گربه ها علایمی از تورم شکمی و تنگی نفس را نشان می دهند (تصویر 6-3).
  • فرم خشک FIP بیشتر حالت مزمن دارد و با علایم بالینی غیر اختصاصی از جمله تب، ضعف، بی حالی، کاهش اشتها و کاهش وزن همراه است و امکان درگیری چشمی و دستگاه عصبی مرکزی نیز وجود دارد. علاوه بر این التهاب قسمت قدامی عنبیه، خون ریزی شبکیه، کوری و تشنج می تواند مشاهده شود. در برخی از فرم های خشک این بیماری فقط درگیری چشم و مغز مورد توجه قرار می گیرد.
  • سیستم ایمنی سعی می کند که این ویروس را محدود کند، به همین دلیل ضایعات پیوگرانولوماتوز در محوطه ی شکم شکل می گیرند. این ضایعات می توانند عملکرد دستگاه گوارش را متوقف کنند.

تشخیص پریتونیت عفونی گربه سانان (FIP یا FIPV) :

  • هیچ تست قطعی برای بیماری FIP وجود ندارد. مشکل اینجاست که این آزمایش ها نمی توانند تفاوت بین کروناویروس های روده ای و آنتی ژن های FIP یا تفاوت بین آنتی بادی های تشکیل شده را از هم تشخیص بدهند. مثبت بودن تیتر آنتی بادی یا PCR به این معنا نیست که گربه ها مبتلا FIP هستند. تشخیص FIP معمولا بر اساس علایم بالینی، تاریخچه و تشخیص تفریقی انجام می گیرد.
  • در فرم مرطوب بیماری، بررسی و آنالیز مایعات می تواند به تشخیص بیماری منجر شود. مایعات گرفته شده از محوطه ی شکمی و سینه ای، چسبناک بوده و به رنگ کاهی متمایل به زرد مشاهده می شوند. این مایعات مخلوطی از سلول های التهابی، پروتئین ها و یون های پلاسما هستند.
  • تست های تشخیصی آزمایشگاهی قطعی نیستند، ولی به تشخیص بیماری کمک می کنند و برای فرم خشک بیماری مفید تر هستند.
  • جراحی اکتشافی یا کالبدگشایی به همراه نمونه برداری از ضایعات پیوگرانولوماتوز می تواند به تشخیص FIP کمک کند.

درمان پریتونیت عفونی گربه سانان (FIP یا FIPV) :

  • در صورت بروز علایم بالینی نباید زمان را از دست بدهید و فورا باید حیوان خانگی تان را به بیمارستان دامپزشکی دکتر تقی پور منتقل کنید تا تحت معاینه و درمان قرار بگیرد.
  • زمانی که کیفیت زندگی گربه ها کاهش می یابد، بهترین کار آسان کشی است تا حیوان بیش از این رنج نبیند.
  • هیچ درمانی برای این بیماری کشنده وجود ندارد. فرم مرطوب بیماری نسبت به فرم خشک به سرعت پیشرفت می کند و اغلب گربه ها ظرف چند هفته تا چند ماه بعد از شروع علایم بالینی می میرند. پیشرفت فرم خشک بیماری به آرامی اتفاق می افتد و ماه ها تا سال ها طول می کشد.
  • دارو های ضد التهابی، آنتی بیوتیک ها و دارو های تضعیف کننده ی سیستم ایمنی ممکن است باعث راحتی گربه ها شده و شرایط را کمی بهبود ببخشد. درمان حمایتی باید با هدف راحت و آرام کردن گربه ها صورت بگیرد. تخلیه ی مایعات از حفره ی شکم و قفسه سینه می تواند به طور موقت باعث تسکین بیمار شود، ولی این مایعات مجددا تجمع می یابند. تغذیه ی مناسب، انتقال خون و مایع درمانی گزینه های دیگر درمان حمایتی به شمار می روند.