دانشنامه تخصصی حیوانات خانگی

مالتیز؛ راهنمای کامل سلامت، نگهداری و بیماری‌ها

Maltese · Canis lupus familiaris

مالتیز یک نژاد کوچک، باهوش و همراه است که به دلیل جثه ظریف و پوشش سفید بلند به مراقبت منظم نیاز دارد. این نژاد مستعد مشکلات دندانی، دررفتگی کشکک زانو، کلاپس نای، بیماری دریچه میترال، مشکلات چشمی و بعضی اختلالات مادرزادی است.

سگ‌هانژادهای کوچک سگ
مالتیز؛ راهنمای کامل سلامت، نگهداری و بیماری‌ها
طول عمر۱۲ تا ۱۵ سال
جثهکوچک
سطح فعالیتمتوسط
دشواری نگهداریمتوسط

مشخصات سلامت مالتیز

نگاهی سریع
نام‌های دیگرMaltese Dog
منشأحوزه مدیترانه؛ نژاد مرتبط با جزیره مالت
وضعیت اهلی بودنdomestic
وزن تقریبیمعمولاً حدود ۲ تا ۴ کیلوگرم
ریزش مو یا پرکم
ریسک چاقیمتوسط
دوره چکاپهر ۶ تا ۱۲ ماه؛ در سالمندی معمولاً هر ۶ ماه
رفتار اجتماعیزیاد
سطح سروصدامتوسط
مناسب کودکانمتوسط
مناسب پانسیونمتوسط
حساسیت‌های اصلیبیماری‌های دندانی، اشک‌ریزش، مشکلات چشم، آلرژی پوستی، حساسیت به سرما، کشکک زانو، نای و قلب
علائم حساسسرفه مداوم، لنگش، بوی بد دهان، اشک‌ریزش شدید، تنگی نفس، ضعف یا لرزش، بی‌اشتهایی و کاهش وزن ناگهانی
مناسب افراد مبتدیبله
نیازمند دامپزشک اگزوتیکخیر
نیاز به آرایشزیاد؛ اصلاح هر ۴ تا ۸ هفته و برس‌کشی روزانه
فعالیت روزانهپیاده‌روی کوتاه و بازی روزانه
مناسب زندگی آپارتمانیبله

بیماری‌های رایج مالتیز

برای مشاهده جزئیات باز کنید
بیماری‌های دهان و دندانریسک زیاد

توضیح: تجمع پلاک و جرم، التهاب لثه و در موارد پیشرفته لق‌شدن یا از دست‌رفتن دندان.

علائم مهم: بوی بد دهان، خونریزی لثه، درد هنگام غذا خوردن و کاهش اشتها

روش تشخیص: معاینه کامل دهان و دندان و تصویربرداری دندانی در صورت نیاز

پیشگیری: مسواک روزانه، معاینه دوره‌ای و جرم‌گیری با نظر دامپزشک

دررفتگی کشکک زانوریسک زیاد

توضیح: جابجایی کشکک که در نژادهای کوچک شایع‌تر است.

علائم مهم: لنگش، بالا گرفتن ناگهانی پا یا راه رفتن غیرطبیعی

روش تشخیص: معاینه ارتوپدی و در صورت نیاز رادیوگرافی

پیشگیری: کنترل وزن، جلوگیری از پرش‌های خطرناک و ارزیابی دوره‌ای مفاصل

کلاپس یا فروریزش نایریسک زیاد

توضیح: ضعف ساختار نای که می‌تواند عبور هوا را مختل کند.

علائم مهم: سرفه خشک، خس‌خس، تنگی نفس و بدترشدن علائم هنگام هیجان

روش تشخیص: معاینه، تصویربرداری و بررسی تخصصی دستگاه تنفس

پیشگیری: کنترل وزن و استفاده از هارنس به‌جای فشار مستقیم قلاده بر گردن

بیماری دژنراتیو دریچه میترالریسک متوسط

توضیح: بیماری قلبی شایع‌تر در سگ‌های کوچک و سنین بالاتر.

علائم مهم: سرفه، کاهش تحمل فعالیت، تنفس دشوار یا غش

روش تشخیص: سمع قلب و در صورت نیاز اکوکاردیوگرافی

پیشگیری: معاینه منظم قلب و پیگیری سوفل قلبی

مشکلات چشمیریسک متوسط

توضیح: اشک‌ریزش، زخم قرنیه و آب‌مروارید ممکن است دیده شود.

علائم مهم: قرمزی، درد، ترشح، کدورت یا اشک‌ریزش شدید

روش تشخیص: معاینه چشم و آزمون‌های تخصصی در صورت نیاز

پیشگیری: تمیزکردن اطراف چشم و مراجعه سریع هنگام درد یا کدورت

آلرژی و بیماری‌های پوستیریسک متوسط

توضیح: حساسیت، التهاب و عفونت‌های ثانویه پوست ممکن است رخ دهد.

علائم مهم: خارش، قرمزی، ریزش مو، بوی بد یا زخم پوستی

روش تشخیص: معاینه پوست و آزمایش‌های لازم بر اساس تشخیص دامپزشک

پیشگیری: نظافت اصولی، خشک‌کردن کامل مو و درمان زودهنگام مشکلات پوستی

شانت پورتوسیستمیک کبدیریسک متوسط

توضیح: اختلال مادرزادی جریان خون کبد که می‌تواند عملکرد کبد را مختل کند.

علائم مهم: رشد ناکافی، مشکلات گوارشی، گیجی، ضعف یا علائم عصبی

روش تشخیص: آزمایش خون، اسیدهای صفراوی و تصویربرداری

پیشگیری: پیشگیری قطعی عمومی ندارد؛ تشخیص زودهنگام اهمیت دارد

هیپوگلیسمی توله‌هاریسک زیاد

توضیح: افت قند خون به‌ویژه در توله‌های بسیار کوچک یا در اثر گرسنگی طولانی.

علائم مهم: ضعف، لرزش، بی‌حالی، تشنج یا بیهوشی

روش تشخیص: اندازه‌گیری قند خون و ارزیابی علت زمینه‌ای

پیشگیری: وعده‌های کوچک و منظم و جلوگیری از گرسنگی طولانی

علائم هشداردهنده مالتیز

این نشانه‌ها را جدی بگیرید

سرفه، تنگی نفس، لنگش، ضعف ناگهانی، تشنج، درد چشم و نشانه‌های بیماری دهان و دندان در مالتیز نباید نادیده گرفته شوند.

سرفه، خس‌خس یا تنگی نفس

می‌تواند با کلاپس نای یا بیماری قلبی مرتبط باشد.

لنگش یا بالا گرفتن ناگهانی پا

نیازمند بررسی کشکک زانو یا آسیب ارتوپدی است.

ضعف، لرزش یا تشنج در توله

ممکن است نشانه افت قند خون باشد.

قرمزی، درد یا کدورت چشم

آسیب قرنیه و بعضی مشکلات چشمی باید سریع بررسی شوند.

بوی بد دهان یا خونریزی لثه

ممکن است نشانه بیماری پیشرفته دهان و دندان باشد.

چکاپ‌های پیشنهادی مالتیز

برنامه پیشگیری

معاینه عمومی دامپزشکی

بررسی وضعیت عمومی، وزن، قلب، ریه، پوست و مفاصل.

هر ۶ تا ۱۲ ماه

معاینه دهان و دندان

بررسی جرم، التهاب لثه، لق‌شدن دندان و نیاز به جرم‌گیری.

هر ۶ تا ۱۲ ماه

بررسی کشکک زانو

ارزیابی دررفتگی کشکک در معاینات دوره‌ای.

در هر چکاپ

معاینه قلب

سمع قلب و اکوکاردیوگرافی در صورت سوفل یا علائم قلبی.

در هر چکاپ؛ با اهمیت بیشتر در سالمندی

آزمایش خون و ادرار

CBC، بیوشیمی و آزمایش ادرار برای ارزیابی عمومی و عملکرد اندام‌ها.

سالانه از حدود ۷ سالگی؛ طبق نظر دامپزشک

واکسیناسیون و پیشگیری مالتیز

واکسیناسیون، ضدانگل داخلی و پیشگیری از انگل‌های خارجی باید براساس سن، سابقه سلامت، سبک زندگی و برنامه تعیین‌شده توسط دامپزشک انجام شود.

واکسیناسیون اصلی سگ

زمان‌بندی دقیق باید متناسب با سن و سوابق واکسیناسیون تعیین شود.

دوزهای اولیه و یادآور براساس پروتکل دامپزشک

ضدانگل داخلی

مصرف خودسرانه دارو یا دوز نامتناسب توصیه نمی‌شود.

براساس وزن، سن، سبک زندگی و نظر دامپزشک

پیشگیری از کک و کنه

نوع فرآورده باید برای سگ و وزن آن مناسب باشد.

منظم و متناسب با میزان مواجهه

تغذیه و مواد غذایی مالتیز

غذای باکیفیت متناسب با سن، وزن و سطح فعالیت انتخاب شود. در توله‌های کوچک، وعده‌های کم‌حجم و منظم برای کاهش خطر افت قند خون اهمیت دارد. کنترل کالری از فشار اضافه بر مفاصل، قلب و دستگاه تنفس جلوگیری می‌کند.

نکات تغذیه‌ای

وعده‌های منظم

برای توله‌ها ۳ تا ۴ وعده کوچک و برای بالغ‌ها مقدار متناسب با نیاز روزانه در نظر گرفته شود.

کنترل وزن

وزن و امتیاز وضعیت بدنی در مراجعات بررسی و مقدار غذا بر همان اساس تنظیم شود.

تغییر تدریجی غذا

تغییر رژیم طی حدود ۷ تا ۱۰ روز انجام شود تا احتمال مشکلات گوارشی کاهش یابد.

آب تازه

آب تمیز و تازه همیشه در دسترس باشد.

غذاهای ممنوع یا خطرناک

شکلات و محصولات حاوی کاکائو

حاوی ترکیبات سمی برای سگ‌ها است.

زیاد

انگور و کشمش

ممکن است موجب آسیب حاد کلیه شود.

زیاد

زایلیتول

می‌تواند افت شدید قند خون و آسیب کبدی ایجاد کند.

زیاد

استخوان پخته

خطر شکستگی دندان، انسداد یا آسیب دستگاه گوارش دارد.

زیاد

غذاهای بسیار چرب، شور یا شیرین

با مشکلات گوارشی، چاقی و بیماری‌های دیگر مرتبط است.

متوسط

شرایط محیط نگهداری مالتیز

مالتیز برای زندگی داخل خانه و آپارتمان مناسب است، اما به فعالیت روزانه، محیط امن، دمای متعادل و ارتباط اجتماعی کافی نیاز دارد.

نوع محیطفضای داخلی امن و تمیز؛ مناسب آپارتمان
دمادمای متعادل؛ محافظت در برابر سرمای شدید
دوره نظافتنظافت منظم محل خواب، ظروف و وسایل
تهویهتهویه مناسب بدون جریان مستقیم هوای سرد
خوابمحل خواب آرام، گرم و دور از رفت‌وآمد شدید

نظافت و مراقبت از پوشش بدن مالتیز

پوشش بلند و سفید مالتیز به برس‌کشی روزانه، تمیزکردن اطراف چشم و اصلاح منظم نیاز دارد. گره شدید مو می‌تواند موجب کشیدگی پوست، التهاب، تجمع آلودگی و پنهان‌ماندن زخم یا انگل شود.

برس‌کشی

برای جلوگیری از گره‌خوردگی و نمدی‌شدن مو.

روزانه

حمام و خشک‌کردن

با شامپوی مخصوص سگ و خشک‌کردن کامل پوشش.

تقریباً هر ۳ تا ۴ هفته یا طبق نیاز

اصلاح تخصصی مو

برای حفظ بهداشت پوست و پوشش و کنترل گره‌ها.

هر ۴ تا ۸ هفته

مراقبت اطراف چشم

تمیزکردن ملایم برای کنترل ترشحات و لک اشک.

روزانه

بررسی گوش

در صورت بوی بد، قرمزی یا ترشح، معاینه دامپزشکی لازم است.

هفتگی

کوتاه‌کردن ناخن

ناخن‌های بلند می‌توانند راه‌رفتن و وضعیت مفاصل را مختل کنند.

هر ۳ تا ۴ هفته یا برحسب رشد

سلامت دهان و دندان مالتیز

مالتیز مانند بسیاری از سگ‌های کوچک مستعد تجمع جرم و بیماری لثه است. مسواک روزانه با خمیردندان مخصوص سگ، معاینه در چکاپ‌ها و جرم‌گیری حرفه‌ای در زمان مناسب توصیه می‌شود.

تجمع پلاک و جرم

پلاک درمان‌نشده می‌تواند به جرم، التهاب لثه و بیماری بافت نگهدارنده دندان تبدیل شود.

بوی بد دهان و تغییر رنگ دندان

التهاب و عفونت لثه

پیشرفت بیماری می‌تواند درد و لق‌شدن دندان ایجاد کند.

قرمزی، خونریزی، درد و کاهش اشتها

رفتار و سازگاری مالتیز

مالتیز معمولاً همراه، باهوش و اجتماعی است. اجتماعی‌سازی از تولگی و آموزش مبتنی بر تشویق به کاهش ترس، پارس و اضطراب جدایی کمک می‌کند.

خلق‌وخومهربان، هوشیار، همراه و وابسته به خانواده
آموزش‌پذیریزیاد
تحمل تنهاییکم
سازگاری با کودکانبا کودکان آرام و آموزش‌دیده سازگار است؛ به دلیل جثه ظریف باید از بازی خشن جلوگیری شود.
سازگاری با حیوانات دیگردر صورت اجتماعی‌شدن اصولی معمولاً با حیوانات دیگر سازگار است.
نیاز به اجتماعی‌سازیزیاد
نیاز به غنی‌سازیمتوسط

فعالیت و بازی مالتیز

پیاده‌روی کوتاه، بازی روزانه و تمرین‌های ذهنی برای بیشتر مالتیزهای سالم کافی است. شدت فعالیت باید با سن و شرایط قلبی، تنفسی و مفصلی هماهنگ شود.

فعالیت روزانهپیاده‌روی کوتاه و بازی سبک روزانه
نیاز به فضای بازکم
بازی مناسببازی‌های فکری، جست‌وجوی تشویقی، تمرین‌های کوتاه آموزشی و بازی سبک داخل خانه

مراقبت در مراحل زندگی مالتیز

متناسب با سن
سن رشد

مراقبت از توله مالتیز

غذای مخصوص توله در ۳ تا ۴ وعده، واکسن و ضدانگل طبق برنامه دامپزشک، اجتماعی‌سازی، کنترل رشد، مراقبت روزانه مو و چشم و جلوگیری از گرسنگی طولانی یا پرش از ارتفاع اهمیت دارد.

بالغ

مراقبت از مالتیز بالغ

کنترل وزن، فعالیت روزانه، مسواک و مراقبت منظم مو، چکاپ هر ۶ تا ۱۲ ماه و پیگیری سرفه، لنگش یا تغییر اشتها توصیه می‌شود.

سالمند

مراقبت از مالتیز سالمند

چکاپ معمولاً هر ۶ ماه، آزمایش خون و ادرار، بررسی قلب، کلیه، کبد، دندان، بینایی، شنوایی و مفاصل و استفاده از فعالیت سبک متناسب با توان حیوان اهمیت دارد.

تولیدمثل و عقیم‌سازی مالتیز

تصمیم به تولیدمثل باید پس از ارزیابی سلامت عمومی و بیماری‌های ارثی و با نظارت دامپزشک انجام شود. به دلیل جثه کوچک، بارداری و زایمان ممکن است نیازمند مراقبت تخصصی باشد.

زمان مناسب عقیم‌سازی باید براساس سن، جنس، وضعیت رشد و سلامت هر سگ با دامپزشک تعیین شود.

چه زمانی فوراً مراجعه کنیم؟ مالتیز

علائم اورژانسی

تنگی نفس، تشنج، ضعف شدید، مسمومیت، خونریزی، درد شدید چشم و مشکلات شدید گوارشی نیازمند بررسی فوری هستند.

تنگی نفس یا کبودی زبان و لثه

می‌تواند نشانه انسداد تنفسی، کلاپس نای یا بیماری قلبی باشد.

مراجعه فوری به اورژانس دامپزشکی

غش، بیهوشی یا تشنج

ممکن است با افت قند خون، بیماری عصبی، قلبی یا مسمومیت مرتبط باشد.

مراجعه فوری و خودداری از خوراندن اجباری مواد

استفراغ یا اسهال شدید یا خونی

خطر کم‌آبی، بیماری عفونی، مسمومیت یا انسداد وجود دارد.

ارزیابی فوری دامپزشکی

آسیب یا درد شدید چشم

کدورت ناگهانی، بسته‌ماندن چشم یا بیرون‌زدگی چشم اورژانسی است.

از مصرف قطره انسانی خودداری و فوراً مراجعه شود

بلع جسم خارجی یا ماده سمی

شکلات، انگور، کشمش، زایلیتول و برخی داروهای انسانی خطرناک‌اند.

بدون ایجاد استفراغ خودسرانه با اورژانس تماس گرفته شود
در صورت مشاهده علائم شدید، منتظر بهترشدن خودبه‌خودی نمانید و با اورژانس شبانه‌روزی بیمارستان دامپزشکی دکتر تقی‌پور تماس بگیرید.

خدمات مرتبط بیمارستان مالتیز

سؤالات متداول مالتیز

آیا مالتیز برای زندگی آپارتمانی مناسب است؟

بله. جثه کوچک و نیاز ورزشی متوسط آن برای آپارتمان مناسب است، به شرط آنکه فعالیت روزانه و ارتباط اجتماعی کافی داشته باشد.

آیا مالتیز ریزش مو دارد؟

ریزش موی آن معمولاً کم است، اما پوشش بلند برای جلوگیری از گره‌خوردگی به برس‌کشی روزانه نیاز دارد.

شایع‌ترین مشکلات سلامتی مالتیز چیست؟

بیماری‌های دندانی، دررفتگی کشکک زانو، کلاپس نای، مشکلات چشمی و بیماری دریچه میترال از موارد مهم این نژاد هستند.

مالتیز هر چند وقت یک‌بار باید به آرایشگاه برود؟

معمولاً هر ۴ تا ۸ هفته برای اصلاح و رسیدگی تخصصی؛ برس‌کشی در خانه بهتر است روزانه انجام شود.

مالتیز به چه میزان ورزش نیاز دارد؟

پیاده‌روی کوتاه و بازی روزانه برای بیشتر مالتیزهای سالم کافی است.

آیا مالتیز با کودکان و حیوانات دیگر سازگار است؟

در صورت اجتماعی‌شدن مناسب معمولاً سازگار است؛ به دلیل جثه ظریف باید تعامل با کودکان خردسال تحت نظارت باشد.

آیا مالتیز به مراقبت دندانی ویژه نیاز دارد؟

بله. مسواک روزانه، معاینه منظم و جرم‌گیری در صورت تشخیص دامپزشک توصیه می‌شود.